Een vereniging kan niet zonder reglement. Maar die regels moeten wel nut hebben en coulant en eerlijk worden toegepast. Dat is in een notendop wat kritische VAT Ede-leden van hun bestuurders verwachten. Weg met die ‘paarse krokodil’!

Bij VAT Ede heb je als lid te maken met drie lagen van regels:

Het is de kunst om regels tot het hoognodige te beperken en leden maximale vrijheid te gunnen om hun tuin naar eigen inzicht te bewerken. Maar ja, daarvoor moet je niet bij VAT Ede zijn. Daar wordt namelijk in detail voorgeschreven wat wel en niet mag.

Zo moet je op De Koekelt, het grootste complex van VAT Ede, elk jaar verplicht een teeltplan inleveren. Het bestuur vertrouwt leden namelijk niet dat ze zelf in staat zijn hun aardappels en bonen goed te rouleren, zodat ziekten worden voorkomen. Ook moet je tuin er altijd goed verzorgd uitzien, dit ter beoordeling van het bestuur. En ja, die bestuursleden zijn van de oude stempel, van het zaaien in regels en het 3x per week schoffelen, dus als er teveel onkruid op je tuin staat of je koppelt je tuinslang niet af, dan kun je een strafkaart tegemoet zien.

Je mag je vers geoogste groenten niet verkopen. Stel je voor dat iedereen straks een eigen groentewinkeltje in de straat begint, dat kan echt niet hoor. De hoogte van je bonenstaken mag maximaal 2,50 meter zijn. Een meter extra levert mogelijk gevaar op voor de vliegtuigen die laag vanuit Lelystad over Ede komen vliegen. Bouwwerkjes op de tuin mogen er alleen tussen 1 april en 1 december staan. Dus je moet alles afbreken in de winter en weer opbouwen in het voorjaar. Joost mag weten waar dat goed voor is, zie het als arbeidstherapie. Een gereedschapskist moet bruin of groen zijn. Heb je een gele of rode, of nog erger: een paarse in de vorm van een krokodil, dan lig je eruit. Regels zijn regels.

Een aantal van deze regels is logisch. Bij andere kun je je afvragen welke control freak dit verzonnen heeft. Dan is het vooral bepalend hoe er in de praktijk met de regels wordt omgegaan – strak of flexibel, dwingend of gedogend. En dan kom je bij het bestuur uit, want voor hen is een relatief grote rol weggelegd in de handhaving. Bestuursleden kunnen de regels wel of niet toepassen of daar hun eigen interpretatie aan geven. Hier ontstaat vaak de willekeur die tuinders ervaren. Je buurman krijgt iets bij het bestuur gedaan en als jij hetzelfde vraagt kan het jou worden geweigerd.

Veel ruimte voor experimenteren is er ook niet. Als je een kas wilt om het seizoen te verlengen, mag dat niet op een te kleine tuin. Ben je meer van de houtsnippers en de permacultuur, dan zul je daar vragen over krijgen. En begin niet over kippen, loopeenden of varkens; alleen honden en bijen zijn toegestaan.

Veel mensen voegen zich naar de regels en stellen geen vragen. Anderen doen dat wel en hebben last van teveel controle. Zoals een tuinder het eens formuleerde:

Vroeger was het beter. Toen kon en mocht alles nog, je kon vrij experimenteren en je gang gaan. Maar sinds de nieuwe Koekelt er is, moet alles netjes en volgens de regels. Het is nu minder leuk. Het bestuur zit overal bovenop.

Erg aanspreekbaar zijn de bestuursleden niet op deze regeldwang. Voorstellen om het anders te doen worden niet gewaardeerd. Ook de communicatie op de complexen is vaak strak centraal geregeld. Wil je iets vragen of voor jezelf regelen, dan kun je terecht op het spreekuur op zaterdagochtend in de bestuurschalet. Wil je iets met een grotere groep van medetuinders bespreken, dan moet dat eerst schriftelijk bij het bestuur worden ingediend, of je wacht maar tot de complexvergadering van volgend jaar. Want alles moet wel via de ‘officiële lijn’.

Wij, de initiatiefnemers van deze website, willen binnen VAT Ede naar een open cultuur met zo min mogelijk regels, en zoveel mogelijk ruimte om onze tuin zelf in te richten. Ook willen we dat de regels die er zijn voor alle leden op een gelijkwaardige manier gelden, zodat sommigen niet worden voorgetrokken op anderen.

Advertenties