Kritische tuinders van VAT Ede zijn ‘boosmensen’ die handelen uit rancune. Dat is samengevat de reactie van bestuursleden van VAT Ede en de door hen ingehuurde jurist op het bestaan van deze website.

Vandaag verscheen in dagblad De Gelderlander dit artikel met de online kop ‘Het is hommeles bij de volkstuinvereniging, of toch niet?’ De papieren editie kopte op pagina 15 en 17 met ‘Bestuur volkstuin onder vuur’.

Freelancer Mathilde van Ravensberg had een van onze berichten op Facebook zien langskomen en meldde per e-mail dat ze “met ontsteltenis” de verhalen op de website had gelezen. Dan denk je: ‘Mooi, eindelijk een journalist die doorheeft dat er wat aan de hand is bij VAT Ede en hierover wil schrijven.’ Maar hoewel er in de basis keurig hoor en wederhoor is toegepast, laat ze toch vooral bestuursleden van VAT Ede en hun jurist leeglopen in de krant.

De subkop in de printversie – ‘Machtsmisbruik bij VAT Ede’ – is tussen aanhalingstekens gezet. Zo van: ‘Ze beweren het wel, maar het is nog maar de vraag of dat zo is.’ Terwijl de verhalen op deze site stuk voor stuk beter zijn onderbouwd en gedocumenteerd dan dit artikel in ons regionale medium. De echte kop had natuurlijk moeten luiden: ‘Volkstuinders onder vuur door bestuur VAT Ede’, maar ach, een kniesoor die daar op let.

Het bestuur schiet in ‘damage control’-modus

In de lead wordt gesteld dat “in ieder geval één Edenaar vermeende misstanden bij de volkstuinvereniging aan de kaak probeert te stellen.” Hoezo één? Er staan op dit moment toch echt meerdere getuigenissen van verschillende tuinders op de site die het machtsmisbruik in hun club zat zijn. Van Ravensberg had de gelegenheid om enkele van die tuinders onder bronbescherming te spreken, maar heeft daar geen gebruik van gemaakt. Ook het bestuur van VAT Ede, dat best wel weet dat er meerdere gedupeerde tuinders zijn, probeert dit ongemakkelijke gegeven te bagatelliseren door te spreken over “een eenmansactie van een rancuneus lid”. Lekker makkelijk. En met een suggestieve trap na: Het lidmaatschap van die persoon zou “na een geweldsincident zijn beëindigd.”

Zo gaat dat als je misstanden aankaart. In plaats van deze signalen van meerdere bezorgde tuinders serieus te nemen en het gesprek hierover aan te gaan, gaat het bestuur volop in ‘damage control’ modus om haar eigen dubieuze reputatie te redden. Elke klokkenluider weet: als je je nek uitsteekt om onrecht in je eigen organisatie bespreekbaar te maken, dan kun je een flinke bak shit over je heen krijgen. Bestuurders die het nodig hebben om leden zwart te maken diskwalificeren zichzelf als bestuurder. Voor de goede orde: deze website is niet gemaakt uit rancune, maar dient het algemene belang van VAT Ede, namelijk het gezond functioneren van onze vereniging. Niets meer en niets minder.

Niets aan de hand mensen, gewoon doorlopen

Bestuursleden Frans Verburg en Marc Bik stellen dat ze nooit klachten hebben ontvangen over hun opstelling. “We zijn een gezellige vereniging en herkennen ons niet in dit verhaal.” Die klachten hebben ze wel degelijk ontvangen, en de verhalen op onze website zijn onderbouwd met de correspondentie die dat bewijst, maar ze ontkennen het liever glashard. Niets aan de hand mensen, gewoon doorlopen. Bik zegt zelfs letterlijk: “Het is niks. We willen het er eigenlijk niet over hebben.” Vingers in je oren, handen voor je ogen. Of om het met de bekende Iraakse Minister van Informatie al-Sahhaf uit de Golfoorlog te zeggen: “There are no tanks in Baghdad.” Gecorrumpeerde macht doet rare dingen met mensen.

Verburg doet z’n best de aandacht weg te leiden van het onderliggende probleem door er iets anders bij te slepen: “Geweld willen we niet. Mensen moeten op een veilige manier kunnen tuinieren.” Natuurlijk moet een complex voor iedereen veilig zijn, dat is een no-brainer. We weten best op welke zaak hij doelt, maar het punt is ook hier dat het bestuur oneerlijk en partijdig heeft gehandeld. In een notedop: een tuinder van wie spullen waren gestolen en materiaal vernield had de overtreder gesommeerd daarmee te stoppen. Toen deze daarmee doorging is er een duw uitgedeeld om de grenzen aan te geven. De overtreder ging vrijuit en de gedupeerde tuinder werd ‘geweld’ ten laste gelegd en is uit de vereniging gezet. Het is typisch zo’n voorbeeld waarin door het bestuur met een paardenmiddel is gereageerd en tuinders niet gelijkwaardig zijn behandeld. En dat is het echte probleem. Juist deze bestuurlijke willekeur en overreacties maken het complex onveilig.

Op De Koekelt gelden strengere regels

Verburg doet in De Gelderlander ook erg z’n best om het regime van de ‘strafkaarten’ af te zwakken. Zo zouden er niet zomaar waarschuwingskaarten worden uitgedeeld. “Alleen als het onkruid manshoog staat bijvoorbeeld, maar niet nadat we eerst hebben gevraagd naar de reden van deze verwaarlozing.” Maar de verhalen van Manuel en Bram bevestigen wel degelijk dat die kaarten zonder overleg vooraf worden uitgedeeld en dat tuinders zich daardoor gepiepeld voelen. De reden voor dit strakke regime is volgens Verburg “dat De Koekelt een openbaar tuinenpark is en dat daarvoor net iets strengere regels gelden.” Met dat ‘openbare’ wordt bedoeld dat De Koekelt is opengesteld voor het publiek, je mag daar dus een rondje wandelen over het terrein. Maar waarom zou dat tot strengere regels moeten leiden dan die op andere complexen? Keeping up appearances? Het teeltplan geldt volgens Verburg alleen “voor mensen die bonen en aardappels telen.” Ook dat klopt niet, deze verplichting wordt aan iedereen opgelegd.

Tenslotte mag AVVN-adviseur Marjan Olfers ook nog een duit in het zakje doen. “Ik heb niet de indruk dat er een verkeerd bestuur zit,” zegt ze. Nee, natuurlijk niet, want dat bestuur heeft haar ingehuurd om tuinders de les te lezen en betaalt haar daar goed voor. Wiens brood met eet, diens woord men spreekt. Verder legt ze uit dat “de vereniging gewoon een democratie is. Als leden het ergens niet mee eens zijn, kunnen ze dit kenbaar maken op de algemene ledenvergadering.” Op de dooddoener ‘als je wat in te brengen hebt, dan moet je het maar kenbaar maken in de ledenvergadering’ gaan we binnenkort in een aparte bijdrage op deze site in. Ons punt is juist dat bestuurders te allen tijde – door het jaar heen, in het persoonlijke contact – bereid moeten zijn wensen en klachten van tuinders serieus te nemen en te zorgen dat deze eerlijk worden behandeld. Als leden binnen de vereniging serieus worden genomen hebben ze ook geen website nodig om hun ongenoegen te uiten. De hand mag dus in eigen boezem.

Machtsmisbruik wordt altijd gebagatelliseerd

Dan de uitsmijder: “Volkstuinruzietjes komen veel voor. De tuintjes zijn klein en mensen hebben snel last van de buren. Elke vereniging heeft zijn eigen boos-mensen,” zegt Olfers. Of burenconflicten op de tuin veel voorkomen weten we niet, maar waarom toch dat dédain naar leden? Vatede.nl is geen ‘boosmensen’-initiatief. Het zijn terechte signalen van bezorgde en in veel gevallen door het bestuur gedupeerde tuinders. Die verdienen deze sneer niet aan het eind van een artikel.

Freelance verslaggever Mathilde van Ravensberg heeft blijkbaar weinig affiniteit met misbruikzaken en de typische disfunctionele reflexen van bestuurders die hun straatje schoon proberen te vegen. Jammer, want dit artikel had zoveel sterker kunnen zijn als ze wel de moeite had genomen zich er meer in te verdiepen.

De verhalen op deze website zijn vermoedelijk nog maar het topje van de ijsberg. We hopen en verwachten dat door de media-aandacht meer tuinders zich melden en hun eigen ervaringen delen. Of het bestuur dan wél luistert is maar zeer de vraag. De reacties in De Gelderlander bieden weinig hoop dat dit bestuur bereid is op haar eigen functioneren te reflecteren en verbeteringen aan te brengen. Dat is het échte drama van VAT Ede.

Advertenties